Αθλητική Δέσμευση: εξετάζοντας την προσωπική μας αφοσίωση

 3 λεπτά ανάγνωση

Η δέσμευση και η αφοσίωση των εμπλεκομένων στον αθλητισμό, δοκιμάζεται αρκετά συχνά εξαιτίας διαφόρων γεγονότων. Τραυματισμοί, κόπωση, το κλίμα συνεργασίας στην ομάδα, είναι μερικοί από πιο συχνούς παράγοντες που πιθανόν να μειώσουν ένα από τα πιο σημαντικά ψυχικά χαρακτηριστικά του ατόμου. Τη δέσμευση του σε αυτό που κάνει!

Τη δεδομένη χρονική περίοδο της πανδημίας, υποχρεωτικά πολλοί αθλητές, προπονητές, διαιτητές συνεχίζουν να μένουν μακριά από τις αθλητικές και επαγγελματικές τους υποχρεώσεις, ή βρίσκονται σε μια κατάσταση επανειλημμένης έναρξης και διακοπής αυτών. Ως εκ τούτου, για μια ακόμα φορά είναι αρκετά πιθανό η δέσμευση τους να κλονίζεται σε αρκετά μεγάλο βαθμό, με αποτέλεσμα να δυσκολεύει την προσκόλληση και την πορεία τους σε αυτό.

Τι είναι όμως η αθλητική δέσμευση και πως επηρεάζει το άτομο;

Σύμφωνα με τον Scanlan και τους συνεργάτες του (1993, 2003), η αθλητική δέσμευση αποτελεί κινητήρια δύναμη που αντικατοπτρίζει την επιθυμία και την αποφασιστικότητα ενός ατόμου να συνεχίσει να συμμετέχει στον αθλητισμό. Με πιο απλά λόγια, αφορά το γιατί ο αθλητής κάνει αυτό που κάνει. Μάλιστα, η αθλητική δέσμευση είναι μια δυναμική ψυχολογική κατάσταση, που μπορεί να διαφοροποιείται με την πάροδο του χρόνου, των περιστάσεων και κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του ατόμου. Επιπλέον, το επίπεδο δέσμευσης του ατόμου επηρεάζει τη συμπεριφορά του σε επίπεδο επιλογών, επιμονής και προσπάθειάς του.

Έρευνες έχουν αναδείξει συγκεκριμένους παράγοντες δέσμευσης στον αθλητισμό. Καθοριστικούς παράγοντες που υποστηρίζουν την επιμονή στην πορεία του αθλητή ακόμη και ενόψει δυσκολιών ή εμποδίων: 

• Αθλητική απόλαυση: η θετική συναισθηματική απόκριση σε μια αθλητική εμπειρία που αντανακλά συναισθήματα χαράς, όπως διασκέδαση, ευχαρίστηση και ικανοποίηση

• Ευκαιρίες συμμετοχής: οι πολύτιμες ευκαιρίες που είναι διαθέσιμες μόνο μέσω συνεχούς συμμετοχής (π.χ. ταξίδια για αγώνες, συμμετοχή σε σημαντικούς αγώνες)

• Επιθυμία για αρίστευση: προσπάθεια να βελτιώσει και να επιτύχει αρίστευση καθώς και να υπερισχύσει έναντι των αντιπάλων σε ένα άθλημα

• Προσωπικές επενδύσεις: οι προσωπικοί πόροι που επενδύονται στη δραστηριότητα και που δεν μπορούν να ανακτηθούν εάν διακοπεί η συμμετοχή (π.χ. χρόνος, ενέργεια, χρήμα)

Κοινωνική υποστήριξη: η αντιληπτική υποστήριξη και ενθάρρυνση από σημαντικούς άλλους (π.χ. γονείς, φίλους, προπονητή, διοίκηση), ως απόκριση στη συμμετοχή του συμμετέχοντα στον αθλητισμό

• Εναλλακτικές επιλογές συμμετοχής: ελκυστικές ή πιεστικές εναλλακτικές λύσεις που έρχονται σε σύγκρουση με τη συνεχιζόμενη αθλητική συμμετοχή (π.χ. εργασία, σπουδές, οικογένεια)

• Κοινωνικοί περιορισμοί: προσδοκίες που δημιουργούν την αντίληψη του αθλητή να συνεχίσει υποχρεωτικά να συμμετέχει στον αθλητισμό (π.χ. γονείς, προπονητές, χορηγοί)

Σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα οι παράγοντες εναλλακτικής επιλογής συμμετοχής και οι κοινωνικοί περιορισμοί, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να μειώσουν τη δέσμευση του αθλητή στην αθλητική δραστηριότητα.

Από την άλλη μεριά, η αθλητική απόλαυση, οι ευκαιρίες συμμετοχής, η επιθυμία για αρίστευση, οι προσωπικές επενδύσεις και η κοινωνική υποστήριξη αποτελούν παράγοντες που ενισχύουν τη δέσμευση του ατόμου στον αθλητισμό. Όπως μπορούμε εύλογα να καταλάβουμε, σε αυτή τη φάση της ζωής μας κάποιοι από τους κατά τα άλλα ενισχυτικούς παράγοντες δεν συναντώνται ιδιαίτερα, με αποτέλεσμα να είναι πιο πιθανό να μειωθεί η δέσμευση του αθλητή στην αθλητική δραστηριότητα.

Πώς μπορώ λοιπόν να διατηρήσω ή να ενισχύσω τη δέσμευσή μου σε αυτό που κάνω, ακόμα και όταν οι περιστάσεις το κάνουν πιο δύσκολο;

 1. Αποδοχή: αρχικά είναι σημαντικό να αποδεχτούμε το γεγονός ότι σε ένα βαθμό είναι φυσιολογικό να δοκιμαστεί η δέσμευσή μας, εξαιτίας των συνθηκών. Αντί λοιπόν να απογοητευόμαστε, να θυμώνουμε και να αρνούμαστε ότι συμβαίνει, ας το δούμε ως ένα γεγονός το οποίο μάλιστα μπορεί να λειτουργήσει ως ευκαιρία να ενισχύσουμε την ψυχική μας ανθεκτικότητα.

 2. Στοχοθεσία: για ακόμη μια φορά είναι σημαντικό να θέσουμε συγκεκριμένους, επιτεύξιμους, μετρήσιμους και ρεαλιστικούς στόχους προσαρμοσμένους στα δεδομένα που έχουμε.

 3. Ρουτίνα: μην ξεχνάμε ότι αυτό που έχει αλλάξει σε πολύ μεγάλο βαθμό στη ζωή μας είναι η καθημερινή μας ρουτίνα. Συνεπώς, διατηρώντας μια καθημερινή ρουτίνα (ύπνου, διατροφής, άσκησης, ελεύθερου χρόνου) και αποφεύγοντας να παρεκκλίνουμε από αυτή, αυξάνουμε τις πιθανότητες στο να διατηρήσουμε και τη δέσμευσή μας σε αυτό που κάνουμε.

 4. Νοερή απεικόνιση: μέσα από αυτή την τεχνική φανταζόμαστε διαφορετικές καταστάσεις (π.χ. αγώνα, προπόνηση, συγκεκριμένη άσκηση, συναισθηματική κατάσταση κλπ.) ενεργοποιώντας όλες μας τις αισθήσεις, με στόχο να κάνουμε όσο πιο «ζωντανή» γίνεται την εικόνα. Με αυτό τον τρόπο, πετυχαίνουμε να διατηρούμε επαφή και να μειώνουμε το αίσθημα αποσύνδεσης με αυτό που κάνουμε.

 
Student-athletes far from sitting back at home, Singapore News & Top  Stories - The Straits Times
 

 5. Κοινωνικές επαφές: μέσα από τη διατήρηση των σχέσεων –έστω και διαδικτυακά με τα άλλα μέλη της ομάδας (π.χ. προπονητής, συναθλητές) συντηρούμε την επαφή μας με το αθλητικό πλαίσιο. Μάλιστα, συζητώντας πιθανές δυσκολίες, σκέψεις και συναισθήματα, χτίζουμε μια ακόμα πιο λειτουργική σχέση με τους γύρω μας.

 6. Αυτονομία: μέσα από την λήψη πρωτοβουλιών και αποφάσεων, εξασκούμε την αυτονομία μας, γεγονός που κάνει τον αθλητή πιο σίγουρο, με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και ανθεκτικότητα.

 

Τέλος, κάτι ακόμα σημαντικό σχετικά με τη δέσμευση που πάντα υπενθυμίζω στους αθλητές είναι το «θέλω» έναντι του «πρέπει» στη δέσμευση. Είναι πολύ σημαντικό ως αθλητής, να δεσμεύεσαι με δική σου επιθυμία και αποφασιστικότητα στο να επιμένεις στο άθλημα στην πάροδο του χρόνου και των καταστάσεων (θέλω), έναντι μιας δέσμευσης ως υποχρέωση (πρέπει). Παρόλο που και στις δύο περιπτώσεις η δέσμευση σε αυτό που κάνεις μπορεί να παραμείνει υψηλή, οι λόγοι για τους οποίους το κάνεις μπορούν σε βάθος χρόνου να κάνουν τη διαφορά!

Διαβάστηκε φορές